TEK KİŞİLİK KARNAVAL

TÜRK SİNEMASININ YÜZYILLIK BELLEĞİNE, ÇOKSESLİ BİR ARMAĞAN

Dilan Salkaya

@leblebikola

BU YAZIYI PAYLAŞ

Bir filmi “en sevdiğimiz” yapan unutamadığımız karakterleri, o karakterlerle özdeşimler yaşayıp onların travmalarıyla gün yüzüne çıkardığımız sorunlarımızı yahut giderdiğimiz özlemlerimizi, olaylar ve durumlar karşısında geliştirdikleri tepkilere kimi zaman hayran kalıp kimi zaman savunmalarından aldığımız ilhamları, filmi izleyip rafa kaldırmak veya modern zamanın deyimiyle “disklere hapsetmek” yerine, orijinal karakterlerinin büyüsüne kapılıp asla unutamamayı ve bir arkadaş gibi daima belleğimizde taşıyıp tazelemeyi, hangimiz sevmedik? Hangimiz Bekir’in Uğur’a olan çıkışsız aşkına gömülüp, “gizemli, yalnız ve aylak” Turist Ömer’le kenti ve caddeleri arşınlayıp, “bu düzenin izin vermediği” Mahsun Süpertitiz’le bir başka İstanbul’a tanıklık etmedik?   

Burak Acar’ın hazırladığı ve editörlüğünü Esra Ertan ile birlikte üstlendiği “Türk Sinemasında 100 Unutulmaz Karakter”, 2011 yılından beri kitlesini giderek büyüten bağımsız sinema platformu Fil’m Hafızası’nın ve Edebi Şeyler yayınevinin işbirliği ile raflardaki yerini aldı. Seçtiği 100 unutulmaz karakter ile Türk sinemasına yolculuk yapıp bugünü yorumlama ve anlama imkânı sunan kitap, başta Fil’m Hafızası yazarları olmak üzere kırk beş farklı ismin yer aldığı çoksesli ve zengin bir çalışma. Abbas Bozkurt, Ali Özgür Özkarcı, Aslı Özgen Tuncer, Barış Saydam, Cem Akaş, Cem Altınsaray, Çağdaş Günerbüyük, Dilek Aydın, Doğu Yücel, Erman Ata Uncu, Fatih Danacı, Fatma Cihan Akkartal, Fırat Yücel, Gülengül Altıntaş, Hakan Bıçakçı, Hande Öğüt, Haydar Ergülen, Kaya Özkaracalar, küçük İskender, Mesut Kara, Mine Söğüt, Nami Başer, Nilüfer Güngörmüş, Övgü Gökçe, Pınar Tınaz, Selda Tan, Senem Aytaç, Serazer Pekerman, Tülin Tankut, Yekta Kopan gibi kıymetli isimlerin de yazılarıyla destek verdiği bu çalışmayı bir “başyapıt” ve “ilk” yapanlar da mevcut. Öncelikle Alican Sekmeç’in kitap için açtığı sinema arşiviyle, daha önce görülmemiş yüz fotoğraf ilk kez bu kitapta okuyucuyla buluşuyor. Daha da önemlisi, bugüne dek film, yönetmen ve oyuncu kariyeri baz alınarak yahut ülke sineması özeline indirgenerek yapılan inceleme ve analizlere karşın, Türk Sinemasında 100 Unutulmaz Karakter, yalnızca film karakterlerini odak noktasına yerleştirerek bir okuma sunuyor, karakterlerden yola çıkıp giderek büyüyor ve genel resme baktığımızda siyasi, tarihi, kültürel bir Türkiye okuması da mümkün kılınmış oluyor.

İzleyeni derinden etkileyen, bir yerden tanıdık gelmek yerine iz bırakan, toplumsal hafızamızdaki farklı temsilleri üstlenen bu karakterleri seçmek elbette kolay değil. Ancak kitap, seçtiği 100 karakterin, karakterlere hayat veren oyuncuların yahut filmlerin yönetmenlerinin “en iyiler” olduğu iddiasını asla taşımıyor. Mütevazı bir şekilde, açılışı 1934 yapımı Muhsin Ertuğrul filmi Aysel Bataklı Damın Kızı’ndaki Aysel ile yapıp, Kaan Müjdeci’nin Sivas’ındaki (2014) son dönemlerin unutulmaz çocuk karakteri Aslan ile konuyu toparlıyor. Toplumsal ve siyasi tarihimiz, sinema kronolojimiz içerisindeki dönüşüm ve gelişim, Türk sinemasının çeşitli dönemlerinde öne çıkan, orijinalliğini daima koruyan, kimi zaman bir kitlenin ve değerler toplamının temsilciliğini yapan, kimi zamansa tamamen psikolojik yönüyle sivrilen, sosyal statüsü, toplumdaki yeri, ahlak anlayışı, yaşadıkları/yaşayamadıklarıyla bir değişim geçiren karakterler aracılığıyla aktarılıyor.

Farklı kalemlerin destek vermesi sebebiyle geniş bir okuma alanına da sahip olan kitap, amatör ve profesyonelleri bir araya getirmesiyle, farklı nesil, bakış açısı, tarz ve üslubu görme şansı sunmasıyla da göz ardı edilmeyecek bir zenginliğe sahip. Yüz yılı aşkın bir serüvenin kahramanı olan Türk sinemasına, yüz unutulmaz karakteri derinlemesine ele alarak bir kitap kılığında armağan eden Türk Sinemasında 100 Unutulmaz Karakter, yalnızca sinefillerin değil, sinemaya bir şekilde temas eden tüm sinemaseverlerin edinmesi gereken bir çalışma.

KİTAPTA YER ALAN KARAKTERLER

AYSEL

NÂZIM

KONT DRAKULA

MURAT  

FOSFORLU CEVRİYE

ŞOFÖR NEBAHAT

IRAZCA

NERİMAN

MEHMET

OSMAN

TURİST ÖMER

MÜMTAZ

KAYMAKAM

ŞEVKİDİL

KENAN

AYŞE

HALİL

HAŞMET İBRİKTAROĞLU

MALKOÇOĞLU

SEYYİT HAN

HALİL

SABİHA

FATMA

TARKAN

CABBAR 

ÇİĞDEM

GÜLCAN

MERYEM

KAHRAMAN

YATIK EMİNE

YAŞAR USTA

CANİKO

İNEK ŞABAN  

MAHMUT HOCA

HAMLET

ASYA

İLYAS

CEMŞİT

KİBAR FEYZO

HAMO AĞA

GÜLDANE

İSMAİL

HÜSEYİN

SEYİT ALİ

AYSEL

ÇİÇEK ABBAS

MURAT

MURTAZA

BİLAL

İBRAHİM

VASFİYE

ZÜĞÜRT AĞA

SERAP / NACİYE

ZEBERCET

ASİYE

MUHSİN KANADIKIRIK

ALİ NAZİK

ÜFTADE

HASAN

AYTEN

OLCAY HANIM

BARIŞ

İNCİ

TATAR RAMAZAN

CAZİBE HANIM

TRAVESTİ

DİLBER

MELEK

BAYRAM

MAHSUN SÜPERTİTİZ

BARAN

BEKİR

UĞUR

İDRİS KAPTAN

ALTAN

SELİM

MURAT

MERYEM

RIFAT BEY

ŞÜKRAN

YUSUF

SİBEL

CAHİT

ALİ

ZEYNEP

ŞEYTAN RIDVAN

TUĞRA KAFTANCIOĞLU

YUSUF

HAYAT

HACER

KOSMOS

MERTKAN

DOKTOR CEMAL

MUHTAR

FAİK

MUHARREM

KÂMİL

SELMAN BULUT

AYDIN

ASLAN

YORUMLAR [0]